Osobliwy dom pani Peregrine – kolejność czytania 6 tomów

Seria Ransoma Riggsa to sześć powieści i czyta się je po prostu w kolejności wydania: „Osobliwy dom pani Peregrine”, „Miasto cieni”, „Biblioteka dusz”, „Mapa dni”, „Konferencja ptaków” i „Plagi na Diabelskim Poletku”. Do tego jest zbiór opowiadań „Baśnie osobliwe”, który najlepiej przeczytać po trzecim tomie. Po polsku całość wydała Media Rodzina. Pierwszy tom przełożyła Małgorzata Hesko-Kołodzińska, przy kolejnych pracowała razem z Piotrem Budkiewiczem. A cykl jest zamknięty od 2021 roku, więc na nic nie trzeba czekać.

Ile tomów ma Osobliwy dom pani Peregrine?

Sześć powieści i jeden tom dodatkowy. Riggs ułożył je w dwie trylogie. Pierwsza (tomy 1–3) dzieje się w Walii i w Londynie 1940 roku, druga (tomy 4–6) przenosi bohaterów do Ameryki. W 2016 roku, między trylogiami, wyszły „Baśnie osobliwe”: dziesięć legend ze świata osobliwców, które w fikcji zebrał i skomentował Millard Nullings, niewidzialny chłopiec z powieści. Jest jeszcze ilustrowany przewodnik „Miss Peregrine’s Museum of Wonders” z 2022 roku, pisany niby ręką samej pani Peregrine. Tylko że to raczej dla największych fanów, do fabuły nic nie wnosi.

Jak zbieracie całą serię, zerknijcie na oprawy. Tomy 1, 3, 4, 5 i 6 mamy w twardej, a tom 2 w nowym wydaniu jest w miękkiej ze skrzydełkami, więc grzbiety na półce nie będą równe. Powieści są u nas po ok. 36–46 zł, „Baśnie” ok. 27,99 zł. Sześć powieści to razem prawie 2900 stron. Wszystko jest w kategorii Osobliwy dom pani Peregrine, a jak szukasz czegoś podobnego dla nastolatków, zobacz dział young adult.

O czym jest seria?

Szesnastoletni Jacob Portman z Florydy wychował się na opowieściach dziadka Abe’a o domu dziecka na walijskiej wyspie. Mieszkały tam dzieci z dziwnymi zdolnościami: dziewczynka, która unosiła się w powietrzu, chłopiec z pszczołami w środku, rodzeństwo podnoszące głazy. Po śmierci dziadka Jacob jedzie na wyspę Cairnholm i okazuje się, że dom naprawdę istnieje. Tylko że w pętli czasu, w której ciągle trwa 3 września 1940 roku. Pilnuje go pani Peregrine, ymbrynka – kobieta, która zmienia się w ptaka i potrafi zapętlać czas. Na osobliwców polują głucholce, potwory, których poza Jacobem prawie nikt nie widzi, i upiory, z wyglądu zwykli ludzie.

Druga trylogia rusza po powrocie Jacoba na Florydę, tym razem z przyjaciółmi z pętli. W podziemnym schronie dziadka wychodzi na jaw, że Abe prowadził w Ameryce drugie, tajne życie. Amerykański świat osobliwców ma swoje zasady, a do historii dochodzi Noor Pradesh, dziewczyna, o której mówi stare proroctwo. Te tomy są dłuższe i mroczniejsze, a w finale rozstrzyga się los całego osobliwego świata.

Co jest w kolejnych tomach (bez spoilerów)

• „Miasto cieni” zaczyna się dokładnie tam, gdzie kończy się tom pierwszy. Dzieci uciekają z wyspy i jadą do Londynu 1940 roku, który bombardują Niemcy.
• „Biblioteka dusz” zamyka pierwszą trylogię. Jacob odkrywa w sobie nową moc i razem z Emmą i psem Addisonem, który tropi zaginione dzieci, rusza ratować uwięzionych przyjaciół.
• „Mapa dni” przenosi akcję do współczesnej Ameryki i otwiera wątek tajnej działalności Abe’a.
• „Konferencja ptaków”: Jacob i Noor wypełniają ostatnie polecenie H, który znał sekretne życie dziadka i umiera w finale poprzedniego tomu: mają odnaleźć tajemniczą kobietę zwaną V.
• „Plagi na Diabelskim Poletku” to finał: wraca Caul, jest ostateczna rozgrywka i odpowiedzi na pytania z pierwszego tomu.

Najbardziej charakterystyczne w tej serii są zdjęcia. Riggs wymyśla historię do prawdziwych, starych fotografii z kolekcji: dziecko w dziwnym kostiumie, lewitująca dziewczynka, bliźnięta w maskach. W pierwszym tomie są czarno-białe, od „Mapy dni” dochodzą też kolorowe. Na czytniku z czarno-białym ekranem te zdjęcia sporo tracą, więc ja bym tę serię brała na papierze. Taki album ze strasznymi zdjęciami cioci, tylko z fabułą.

Czytać wydawniczo czy chronologicznie i gdzie wcisnąć „Baśnie osobliwe”?

Powieści czytaj po kolei, od 1 do 6. Nie ma tu prequeli ani bocznych tomów, które trzeba by było przestawiać. Każda część zakłada, że znasz poprzednią, a „Mapa dni”, chociaż wyszła po trzech latach przerwy, opiera się na tym, co działo się w pierwszej trylogii.

Z „Baśniami osobliwymi” jest prościej, niż się wydaje. To osobne legendy, bez Jacoba i bez spoilerów: zamożni kanibale, księżniczka z wężowym językiem, historia pierwszej ymbrynki. Najlepiej czytać je po „Bibliotece dusz”, bo w tej kolejności wyszły, a po trzech tomach lepiej łapiesz, czym są pętle i ymbrynki. Na próbę, czy brać całą serię, średnio się nadają. Są tańsze, ale bez Jacoba nie czyta się ich tak szybko jak powieści.

Dla kogo to jest? Wiek i trudne tematy

To powieść grozy dla młodzieży, ale bez krwawych szczegółów. Naszym zdaniem od 12 lat, dla kogoś, kto lubi się bać. Potwory polują na dzieci, na start jest gwałtowna śmierć dziadka, w drugim tomie bombardowany Londyn, a same stare zdjęcia potrafią niepokoić. Jak dziecko źle śpi po strasznych historiach, to lepiej z tą serią poczekać rok czy dwa.

Dorośli też po nią sięgają, szczególnie po pierwszy tom, który czyta się trochę jak stary gotycki horror, a trochę jak historię rodziny. Wątek Jacoba i Emmy jest od początku i kończy się na pocałunkach. Jedno może się wydać dziwne: Emma była kiedyś zakochana w Abe’ie, czyli w dziadku Jacoba. W świecie pętli czasu to możliwe, ale nie każdemu ten pomysł pasuje.

Film Tima Burtona a książka: co się różni?

„Osobliwy dom pani Peregrine” z 2016 roku (Eva Green jako pani Peregrine, Asa Butterfield jako Jacob, Ella Purnell jako Emma, Samuel L. Jackson jako Barron) opiera się tylko na pierwszym tomie, i to dość luźno. Co się zmieniło:

• Emma i Olive zamieniły się zdolnościami. W książce Emma panuje nad ogniem, a Olive unosi się w powietrzu, w filmie jest na odwrót.
• Pętla trwa 3 września 1943 roku, a nie 1940.
• Głównym przeciwnikiem jest Barron, postać wymyślona do filmu. Podszywa się m.in. pod doktor Golan, terapeutkę Jacoba (w książce psychiatra Golan jest facetem).
• Finałowa bitwa dzieje się w pętli w Blackpool w 2016 roku. W pierwszym tomie tej sceny w ogóle nie ma.
• Film kończy się szczęśliwie i dziadek Abe w ostatnich scenach żyje. W książkach Abe nie wraca, a pierwszy tom kończy się tym, że dzieci odpływają z wyspy w nieznane.

I co z tego wynika dla czytania? Po filmie nie przeskoczysz od razu do tomu drugiego, bo film kończy się zupełnie inaczej niż książka. Więc jak znasz film i chcesz się wziąć za serię, zacznij od pierwszej książki. Film zarobił na świecie ok. 296 mln dolarów przy budżecie 110 mln, a drugiej części i tak nie nakręcono.

Pytania, które często padają

Czy seria Osobliwy dom pani Peregrine jest zakończona?

Tak. „Plagi na Diabelskim Poletku” (2021) to szósta i ostatnia powieść cyklu. Riggs pisze teraz nową serię, „Sunderworld”. Pierwszy tom wyszedł po angielsku w sierpniu 2024, drugi ma premierę 13 października 2026 (stan na październik 2026). Fabularnie z osobliwcami nie ma nic wspólnego.

Czy trzeba czytać „Baśnie osobliwe”?

Nie. Powieści dają pełną historię i bez tego zbioru. „Baśnie” dopowiadają tło, czyli dawne legendy osobliwców i historię pierwszej ymbrynki. Jak po trzecim tomie masz ochotę na więcej świata, a mniej Jacoba, to jest dobry moment.

Czy wystarczy przeczytać pierwszą trylogię?

Możesz skończyć na „Bibliotece dusz”, bo główny konflikt pierwszej części tam się rozwiązuje. Tomy 4–6 to nowy wątek, nowi przeciwnicy i dużo więcej Noor. Jak po trzech tomach masz dość, nic ważnego Cię nie ominie. A jak chcesz więcej, lecisz dalej z „Mapą dni”.

Jacob czy Jakub?

W opisie wydawcy do pierwszego tomu bohater nazywa się Jakub, w opisach kolejnych tomów już Jacob. To ta sama postać, więc jak szukasz książek, nie daj się zmylić.

Ja bym zaczęła od pierwszego tomu w twardej oprawie z 2024 roku (ok. 45,99 zł). Ma 400 stron, zdjęcia i taki finał, że po nim już wiesz, czy bierzesz resztę. Jak tak, to od razu weź Miasto cieni (ok. 45,99 zł), bo dwójka zaczyna się dokładnie tam, gdzie urywa się jedynka.